วัสดุก่อสร้างมีอะไรบ้าง? รู้จักประเภทและวิธีเลือกสำหรับอพาร์ทเม้นต์

Stable Inter Consultant

3 วันที่ผ่านมา

ยาว 2 นาที

วัสดุก่อสร้าง มีตั้งแต่คอนกรีต เหล็ก อิฐ หิน ทราย ไปจนถึงกระจก กระเบื้อง แผ่นยิปซัม สี ฉนวน และท่อ แต่ละชนิดทำหน้าที่ต่างกัน ทั้งเป็นส่วนของโครงสร้าง แบ่งพื้นที่ ปิดผิวอาคาร หรือใช้ในระบบไฟฟ้าและสุขาภิบาล

สำหรับเจ้าของโครงการอพาร์ทเม้นต์ การรู้จักชื่อวัสดุเป็นเพียงจุดเริ่มต้น เรื่องที่ต้องตัดสินใจต่อคือ วัสดุนั้นเหมาะกับพื้นที่ไหน ต้องติดตั้งอย่างไร และจะดูแลหรือซ่อมเปลี่ยนได้สะดวกเพียงใดเมื่อมีผู้เช่าเข้าใช้งานแล้ว

ยกตัวอย่างพื้นห้องพัก ก่อนอนุมัติวัสดุควรดูทั้งตัวอย่างผิวสำเร็จ วิธีทำความสะอาด เงื่อนไขติดตั้ง และการหาสินค้าทดแทน เพราะสิ่งเหล่านี้เกี่ยวข้องกับการดูแลอาคารหลังเปิดใช้งานด้วย หลักคิดเดียวกันนี้นำไปใช้กับโรงแรมและหมู่บ้านจัดสรรได้ โดยปรับเกณฑ์ให้ตรงกับผู้ใช้งานและรูปแบบโครงการ

วัสดุก่อสร้างมีกี่ประเภท อะไรบ้าง?

วัสดุก่อสร้างแบ่งได้หลายแบบ เช่น แบ่งตามเนื้อวัสดุหรือหน้าที่ใช้งาน จึงควรระบุเกณฑ์ก่อนตอบว่ามีกี่ประเภท

หากพิจารณาตามงานหลักในอาคาร บทความนี้จัดเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ งานโครงสร้าง งานสถาปัตยกรรม และงานระบบประกอบอาคาร ซึ่งสอดคล้องกับการแบ่งงานอาคารในเอกสารการสอนของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อ่านเอกสารต้นทาง

กลุ่มงาน	ตัวอย่างวัสดุและอุปกรณ์	หน้าที่	ประเด็นที่ควรตรวจสอบ
งานโครงสร้าง	คอนกรีต เหล็กเสริม เหล็กรูปพรรณ	เป็นส่วนของระบบรับน้ำหนักตามการออกแบบ	ชนิด ขนาด คุณสมบัติ และผลทดสอบตามข้อกำหนด
งานสถาปัตยกรรม	อิฐ แผ่นยิปซัม กระเบื้อง กระจก สี วัสดุมุงหลังคา	แบ่งพื้นที่ ปิดล้อมอาคาร และทำผิวสำเร็จ	ความเหมาะสมกับพื้นที่ รายละเอียดติดตั้ง และการดูแล
งานระบบประกอบอาคาร	ท่อ ข้อต่อ สายไฟ ฉนวน และอุปกรณ์ประกอบ	รองรับระบบไฟฟ้า สุขาภิบาล และระบบอื่นของอาคาร	ประเภท ขนาด สมรรถนะ และความเข้ากันได้ของชุดอุปกรณ์

วัสดุงานโครงสร้าง

การเลือกวัสดุกลุ่มนี้ต้องยึดแบบและข้อกำหนดของวิศวกรผู้ออกแบบ เจ้าของโครงการควรให้ทีมตรวจสอบเอกสารเสนออนุมัติและวัสดุที่ส่งเข้าหน้างานให้ตรงกัน หากมีการเสนอเปลี่ยนชนิดหรือคุณสมบัติ ควรผ่านการพิจารณาของผู้เกี่ยวข้องก่อนนำไปใช้

วัสดุงานสถาปัตยกรรม

เป็นกลุ่มที่เจ้าของโครงการมีส่วนเลือกค่อนข้างมาก เพราะเกี่ยวข้องกับรูปแบบอาคารและพื้นที่ใช้งาน การพิจารณาจึงต้องครอบคลุมทั้งหน้าตา คุณสมบัติ และรายละเอียดประกอบ เช่น เลือกกระเบื้องแล้วต้องกำหนดวัสดุยึดติด แนวรอยต่อ และวิธีเตรียมพื้นรองรับให้เหมาะสมด้วย

วัสดุและอุปกรณ์งานระบบประกอบอาคาร

ควรเลือกตามการออกแบบของแต่ละระบบ และตรวจสอบเป็นชุด เช่น ท่อกับข้อต่อ หรือสายไฟกับอุปกรณ์ป้องกันที่เกี่ยวข้อง การเห็นชื่อวัสดุเหมือนกันในใบเสนอราคายังไม่เพียงพอ ต้องเทียบรายละเอียดรุ่น ขนาด และคุณสมบัติให้ครบ

วัสดุอะไรบ้างที่ใช้ในงานสถาปัตยกรรม?

วัสดุงานสถาปัตยกรรมพบได้ตั้งแต่ผนังห้องพัก พื้นห้องน้ำ ฝ้าเพดาน ไปจนถึงประตู หน้าต่าง และส่วนภายนอกอาคาร เจ้าของโครงการสามารถใช้ตารางต่อไปนี้เป็นจุดเริ่มต้นในการหารือกับสถาปนิก

ส่วนของอาคาร	ตัวอย่างวัสดุ	คำถามก่อนเลือก
ผนัง	อิฐมอญ อิฐมวลเบา แผ่นยิปซัม วัสดุกรุผนัง	ใช้ภายในหรือภายนอก ต้องกั้นเสียงหรือรองรับการแขวนอุปกรณ์อย่างไร?
พื้น	กระเบื้อง หิน ไม้ วัสดุปูพื้นไวนิล	ใช้ในพื้นที่แห้งหรือเปียก ทำความสะอาดและซ่อมเปลี่ยนอย่างไร?
ฝ้าเพดาน	แผ่นยิปซัม แผ่นไฟเบอร์ซีเมนต์ ฝ้าโลหะ	ต้องเปิดเข้าซ่อมงานระบบตรงไหน และมีข้อกำหนดเรื่องความชื้นหรือไม่?
ประตูและหน้าต่าง	ไม้ เหล็ก อะลูมิเนียม กระจก	ต้องการคุณสมบัติด้านเสียง ความปลอดภัย หรือการทนสภาพอากาศแบบใด?
หลังคาและภายนอกอาคาร	กระเบื้องมุงหลังคา แผ่นโลหะ ฉนวน วัสดุกรุภายนอก	รายละเอียดรอยต่อ การระบายน้ำ และการเข้าบำรุงรักษาเป็นอย่างไร?
งานผิวสำเร็จ	สี วัสดุเคลือบผิว วัสดุยาแนวและอุดรอยต่อ	เหมาะกับพื้นผิวและสภาพใช้งานหรือไม่ ต้องเตรียมพื้นผิวอย่างไร?

วัสดุชื่อเดียวกันอาจมีหลายรุ่นและหลายคุณสมบัติ คำว่า “กระจก” หรือ “แผ่นยิปซัม” จึงยังกว้างเกินไปสำหรับการสั่งซื้อ ควรระบุรายละเอียดที่จำเป็นให้ทีมจัดซื้อ ผู้รับเหมา และผู้ตรวจรับเข้าใจตรงกัน

เลือกวัสดุก่อสร้างอพาร์ทเม้นต์ ต้องพิจารณาอะไรบ้าง?

เริ่มจากกำหนดความต้องการของแต่ละพื้นที่ แล้วจึงเปรียบเทียบวัสดุที่ตอบโจทย์นั้นได้ วิธีนี้ช่วยให้การคุยเรื่องราคามีฐานเดียวกัน และเห็นว่าข้อเสนอแต่ละรายรวมงานอะไรไว้บ้าง

เลือกตามพื้นที่และการใช้งานจริง

ห้องพัก ห้องน้ำ และทางเดินมีเงื่อนไขต่างกัน จึงควรแยกเกณฑ์เลือกวัสดุให้ชัดเจน

พื้นที่	เรื่องที่ควรกำหนดก่อนเลือกวัสดุ	สิ่งที่ควรขอจากผู้เสนอ
ผนังระหว่างห้อง	เป้าหมายการกั้นเสียงและรายละเอียดรอยต่อ	ข้อมูลหรือผลทดสอบของระบบผนังที่เสนอ
ห้องน้ำ	ระบบกันซึม พื้นผิว และรายละเอียดบริเวณท่อหรือรอยต่อ	วิธีติดตั้ง ขอบเขตการใช้งาน และแผนตรวจทดสอบ
พื้นห้องพัก	การทำความสะอาด การซ่อมเฉพาะจุด และวัสดุทดแทน	ตัวอย่างจริง คู่มือดูแล และเงื่อนไขรับประกัน
ทางเดินส่วนกลาง	ลักษณะการสัญจรและการดูแลประจำวัน	ข้อมูลคุณสมบัติและตัวอย่างติดตั้ง
ประตูและหน้าต่าง	การเปิดปิด เสียง และการสัมผัสสภาพอากาศ	รายละเอียดทั้งชุด รวมวงกบ อุปกรณ์ และรอยต่อ

ตัวอย่างเช่น หากต้องการลดเสียงรบกวนระหว่างห้อง ควรให้ผู้ออกแบบกำหนดเป้าหมายและพิจารณาระบบผนังทั้งชุด รวมถึงรอยต่อและช่องเปิดงานระบบ เอกสารระบบผนังของ Gyproc ก็แสดงรายละเอียดส่วนประกอบร่วมกัน ทั้งแผ่น โครงคร่าว และฉนวน จึงควรเทียบผลทดสอบกับชุดที่เสนอใช้จริง เอกสารผลิตภัณฑ์และระบบ Gyproc

เปรียบเทียบค่าใช้จ่ายให้ครบขอบเขต

ก่อนตัดสินใจจากราคาต่อหน่วย ควรตรวจว่าราคารวมอะไรไว้แล้วบ้าง

วัสดุประกอบ: รวมกาว โครงคร่าว อุปกรณ์ยึด หรือวัสดุอุดรอยต่อหรือยัง
งานเตรียมพื้นผิว: ต้องปรับระดับหรือแก้พื้นรองรับเพิ่มเติมหรือไม่
ค่าแรงและวิธีติดตั้ง: ต้องใช้ทีมเฉพาะทางหรือมีเงื่อนไขหน้างานอะไรบ้าง
การดูแลหลังส่งมอบ: ทำความสะอาดด้วยวิธีใด และซ่อมเปลี่ยนเฉพาะจุดได้อย่างไร
การจัดหาในอนาคต: มีรุ่น สี หรืออะไหล่ทดแทนให้หาได้หรือไม่

ควรนำรายละเอียดเหล่านี้มาเทียบกับรายการใน BOQ เพื่อให้เห็นทั้งปริมาณงาน ค่าวัสดุ ค่าแรง และขอบเขตที่แต่ละข้อเสนอครอบคลุม

ตรวจตัวอย่างก่อนอนุมัติทำซ้ำหลายห้อง

ก่อนสั่งวัสดุจำนวนมาก ควรตรวจตัวอย่างจริงและพิจารณาทำตัวอย่างติดตั้งในงานที่จำเป็น โดยเฉพาะรอยต่อระหว่างวัสดุ การเปิดปิดประตู และตำแหน่งอุปกรณ์ที่ผู้ใช้งานต้องสัมผัส

สมมติว่าตัวอย่างกระเบื้องผ่านการเลือกสีแล้ว ขั้นต่อไปยังต้องดูเมื่อนำมาปูร่วมกับยาแนว บัว และวัสดุข้างเคียง รวมถึงตรวจผลงานติดตั้งตามเกณฑ์ที่กำหนด การตรวจในขั้นนี้ช่วยให้ทีมมีรายละเอียดที่ตกลงร่วมกันก่อนขยายงานไปยังห้องอื่น

โรงแรมและหมู่บ้านจัดสรรมีการเลือกวัสดุต่างกันอย่างไร?

ทั้งสามประเภทโครงการใช้วัสดุพื้นฐานหลายอย่างร่วมกัน แต่เจ้าของควรจัดลำดับความสำคัญตามรูปแบบธุรกิจและผู้ใช้งาน ตารางนี้เป็นแนวทางตั้งคำถาม ไม่ใช่ข้อกำหนดตายตัวของแต่ละโครงการ

ประเภทโครงการ	ประเด็นที่ควรนำมาหารือ	ตัวอย่างคำถาม
อพาร์ทเม้นต์	การดูแลห้องเช่า ความสม่ำเสมอของวัสดุ และการซ่อมเปลี่ยน	เมื่อผู้เช่าย้ายออก ทีมดูแลสามารถซ่อมเฉพาะจุดด้วยวัสดุรุ่นเดิมได้หรือไม่?
โรงแรม	ประสบการณ์ผู้เข้าพัก ภาพลักษณ์ เสียง และงานบำรุงรักษา	วัสดุตรงกับรูปแบบห้องพักและวิธีทำความสะอาดของทีมปฏิบัติการหรือไม่?
หมู่บ้านจัดสรร	งานภายนอก ความสม่ำเสมอระหว่างหลัง และการส่งมอบ	ตัวอย่างวัสดุและรายละเอียดติดตั้งที่อนุมัติใช้เหมือนกันในบ้านแบบเดียวกันหรือไม่?

ตัวอย่างเช่น การเลือกพื้นโรงแรมควรให้ทีมออกแบบและทีมดูแลอาคารร่วมพิจารณา ส่วนโครงการหมู่บ้านจัดสรรควรมีรายการวัสดุที่ระบุชัดว่าบ้านแต่ละแบบใช้รุ่นและสีใด เพื่อใช้ตรวจเทียบระหว่างก่อสร้างและส่งมอบ

วัสดุก่อสร้างใหม่มีอะไรบ้าง และควรประเมินอย่างไร?

วัสดุก่อสร้างสมัยใหม่มีทั้งการปรับสูตรวัสดุเดิม การเพิ่มคุณสมบัติ และการพัฒนาเป็นระบบสำเร็จรูป ตัวอย่างต่อไปนี้มีให้ใช้งานอยู่แล้ว จึงควรพิจารณาว่าตอบความต้องการของโครงการอย่างไร มากกว่าตัดสินจากคำว่า “ใหม่”

ปูนซีเมนต์และคอนกรีตคาร์บอนต่ำ

SCG มีการนำเสนอผลิตภัณฑ์ปูนซีเมนต์และคอนกรีตคาร์บอนต่ำในกลุ่มวัสดุเพื่อการก่อสร้างที่ยั่งยืน เจ้าของโครงการที่สนใจควรขอข้อมูลของผลิตภัณฑ์ที่เสนอจริง และให้ทีมออกแบบตรวจคุณสมบัติสำหรับงานที่จะใช้ ข้อมูลจาก SCG International

หากต้องการนำข้อมูลไปสื่อสารเรื่องสิ่งแวดล้อม ควรตรวจด้วยว่าตัวเลขลดคาร์บอนเทียบกับอะไร ครอบคลุมขั้นตอนใด และมีเอกสารรองรับแบบไหน ไม่ใช้ตัวเลขของผลิตภัณฑ์หนึ่งแทนวัสดุทั้งโครงการ

กระจก Low-E

กระจก Low-E เป็นกระจกเคลือบผิวที่ช่วยควบคุมการถ่ายเทความร้อน โดยคุณสมบัติแตกต่างกันตามผลิตภัณฑ์และชุดกระจกที่เลือกใช้ ข้อมูลจาก Guardian Glass

สำหรับอพาร์ทเม้นต์หรือโรงแรม ควรให้ผู้ออกแบบพิจารณาร่วมกับทิศทางอาคาร พื้นที่กระจก และความต้องการแสงธรรมชาติ ก่อนเลือกรุ่นและรายละเอียดติดตั้ง ไม่ควรสรุปอัตราประหยัดค่าไฟจากชื่อกระจกเพียงอย่างเดียว

ระบบผนังเบาที่ออกแบบเพื่อกั้นเสียง

ระบบผนังเบามีทางเลือกที่จัดส่วนประกอบเพื่อให้ได้คุณสมบัติด้านเสียงตามที่กำหนด การเลือกใช้ควรตรวจรายละเอียดทั้งแผ่น โครงคร่าว ฉนวน และวิธีติดตั้งให้ตรงกับข้อมูลทดสอบของระบบ เอกสารระบบ Gyproc

ก่อนอนุมัติวัสดุหรือระบบเหล่านี้ ควรตอบให้ได้ว่า ใช้แก้ความต้องการข้อใด มีหลักฐานอะไร ใครติดตั้ง และใครดูแลหลังส่งมอบ หากข้อมูลยังไม่ครบ ให้ขอรายละเอียดเพิ่มเติมก่อนเปรียบเทียบราคา

ก่อนอนุมัติวัสดุ เจ้าของโครงการควรตรวจอะไร?

เจ้าของโครงการสามารถใช้รายการนี้หารือกับผู้ออกแบบ ผู้รับเหมา และทีมควบคุมงาน โดยปรับให้ตรงกับขอบเขตสัญญา

รายละเอียดวัสดุครบหรือยัง: ระบุชนิด รุ่น ขนาด สี และคุณสมบัติที่จำเป็นให้ชัดเจน
ตรงกับแบบและข้อกำหนดหรือไม่: ตรวจให้เอกสารเสนออนุมัติอ้างอิงรายการเดียวกับที่ออกแบบไว้
มีหลักฐานตามที่โครงการต้องการหรือยัง: ตรวจเอกสารมาตรฐาน ผลทดสอบ และขอบเขตการใช้งานให้ตรงกับผลิตภัณฑ์
ต้องดูตัวอย่างติดตั้งหรือไม่: กำหนดงานที่ต้องตรวจตัวอย่าง พร้อมบันทึกรายละเอียดที่ยอมรับร่วมกัน
วัสดุทดแทนผ่านขั้นตอนใด: ระบุข้อมูลที่ต้องเสนอ ผู้พิจารณา และผู้มีอำนาจอนุมัติตามสัญญา
ของที่มาส่งตรงกับรายการอนุมัติหรือไม่: ตรวจฉลาก รุ่น ขนาด สภาพสินค้า และเอกสารส่งของ
จัดเก็บและติดตั้งอย่างไร: ตรวจตามคู่มือผู้ผลิตและข้อกำหนดโครงการ รวมถึงจุดตรวจและการทดสอบก่อนปิดงาน

ควรเก็บรายการอนุมัติ ตัวอย่าง และผลตรวจให้ค้นย้อนหลังได้ เพื่อให้ทีมใช้ข้อมูลชุดเดียวกันเมื่อมีข้อสงสัยระหว่างก่อสร้างหรือก่อนรับมอบ

วางแผนเลือกวัสดุและควบคุมคุณภาพกับ STABLE INTER

เจ้าของโครงการอาจเลือกวัสดุร่วมกับสถาปนิกไว้แล้ว แต่ยังต้องมีคนติดตามว่ารายละเอียดในแบบ เอกสารจัดซื้อ วัสดุที่ส่งเข้าหน้างาน และงานติดตั้งสอดคล้องกันหรือไม่

STABLE INTER เป็น บริษัทที่ปรึกษาก่อสร้าง ที่ทำงานในฐานะตัวแทนเจ้าของโครงการ โดยบริการ ที่ปรึกษาและควบคุมงานก่อสร้างอาคาร สามารถช่วยดูแลประเด็นที่เกี่ยวข้องตามขอบเขตงาน เช่น

ทบทวนความสอดคล้องของแบบ ข้อกำหนด และ BOQ ก่อนเริ่มก่อสร้าง
ประสานการพิจารณาวัสดุและรายละเอียดกับฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
ตรวจสอบและติดตามคุณภาพงานระหว่างก่อสร้าง
รายงานประเด็นที่เจ้าของต้องตัดสินใจ พร้อมติดตามการแก้ไขก่อนส่งมอบ

หากกำลังเตรียมโครงการอพาร์ทเม้นต์ โรงแรม หรือหมู่บ้านจัดสรร สามารถปรึกษาเรื่องการวางระบบตรวจสอบวัสดุและควบคุมงานให้เหมาะกับโครงการได้ตั้งแต่ก่อนเริ่มก่อสร้าง

สนใจบริการที่ปรึกษาและควบคุมงานก่อสร้างติดต่อ

อักษรเพชร สุขสิริถาวรกุล (Co-Founder and Executive Committee)

โทร: 062-648-2222
ไลน์: @stableinter
อีเมล: stableinter.consultant@gmail.com

คำถามที่พบบ่อย

วัสดุก่อสร้างมีอะไรบ้าง?

ตัวอย่างวัสดุก่อสร้าง ได้แก่ คอนกรีต เหล็ก อิฐ หิน ทราย กระจก กระเบื้อง แผ่นยิปซัม สี ฉนวน และท่อ การเลือกใช้ต้องดูหน้าที่ของวัสดุ พื้นที่ติดตั้ง และคุณสมบัติที่ผู้ออกแบบกำหนดประกอบกัน

วัสดุก่อสร้างมีกี่ประเภท อะไรบ้าง?

จำนวนประเภทขึ้นอยู่กับเกณฑ์แบ่ง หากแบ่งตามงานหลักในอาคาร สามารถจัดเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ วัสดุงานโครงสร้าง วัสดุงานสถาปัตยกรรม และวัสดุหรืออุปกรณ์งานระบบประกอบอาคาร ส่วนการแบ่งตามเนื้อวัสดุจะได้กลุ่มที่ต่างออกไป

วัสดุก่อสร้างใหม่มีอะไรบ้าง?

ตัวอย่างวัสดุและระบบที่มีการพัฒนาคุณสมบัติ ได้แก่ ปูนซีเมนต์และคอนกรีตคาร์บอนต่ำ กระจก Low-E และระบบผนังเบาสำหรับกั้นเสียง แต่ละทางเลือกต้องตรวจข้อมูลผลิตภัณฑ์และรายละเอียดติดตั้งให้เหมาะกับงาน ไม่สามารถใช้แทนวัสดุเดิมได้ทุกกรณี

วัสดุอะไรบ้างที่ใช้ในงานสถาปัตยกรรม?

มีทั้งอิฐ แผ่นยิปซัม กระเบื้อง หิน ไม้ กระจก อะลูมิเนียม สี และวัสดุมุงหลังคา ใช้ในงานผนัง พื้น ฝ้า ประตู หน้าต่าง และส่วนภายนอกอาคาร โดยต้องเลือกชนิดและรุ่นให้ตรงกับสภาพใช้งาน

เลือกวัสดุสร้างอพาร์ทเม้นต์ ควรดูอะไรนอกจากราคา?

ควรดูความเหมาะสมกับแต่ละพื้นที่ คุณสมบัติที่ต้องการ วิธีติดตั้ง ค่าแรง วัสดุประกอบ การทำความสะอาด การซ่อมเปลี่ยน และการจัดหาในอนาคต พร้อมตรวจตัวอย่างและเอกสารก่อนอนุมัติใช้จำนวนมาก