กฎหมายระยะร่นอาคารสูง ข้อควรรู้ก่อนเริ่มก่อสร้าง
- Stable Inter Consultant

- 16 มิ.ย.
- ยาว 1 นาที
ระยะร่นอาคารสูง คือ ระยะห่างขั้นต่ำที่กฎหมายควบคุมอาคารกำหนดให้ต้องเว้นว่างไว้ระหว่างแนวอาคารกับแนวเขตที่ดินข้างเคียง หรือแนวเขตถนนสาธารณะ โดยมีจุดประสงค์หลักเพื่อความปลอดภัยในกรณีเกิดอัคคีภัย การเข้าถึงของรถดับเพลิง และสุขอนามัยโดยรอบอาคารสูง (อาคารที่มีความสูงตั้งแต่ 23 เมตรขึ้นไป) ซึ่งเป็นเรื่องที่เจ้าของโครงการไม่สามารถละเลยได้ในการวางผังก่อนก่อสร้าง
ทำไมระยะร่นอาคารสูงถึงเป็นเรื่องที่ผู้พัฒนาโครงการละเลยไม่ได้?

กฎหมายระยะร่นอาคารสูงคือข้อบังคับทางกฎหมายที่หากฝ่าฝืนจะมีโทษสูงสุดถึงขั้นสั่งรื้อถอนอาคารและระงับการใช้งานทันที ซึ่งสร้างความเสียหายทางธุรกิจอย่างมหาศาล ดังนั้น การคำนวณและตรวจสอบระยะร่นที่ถูกต้องจึงเป็นหัวใจสำคัญตั้งแต่ขั้นตอน Pre-Construction เพื่อจำกัดความเสี่ยงทางกฎหมายและควบคุมต้นทุนของโครงการ
ความผิดพลาดในการกำหนดระยะร่นมักเกิดขึ้นในขั้นตอนสแกนพื้นที่และวางผังตำแหน่งอาคาร การนำบริษัทที่ปรึกษาก่อสร้างเข้ามาควบคุมงานตั้งแต่ระยะเริ่มแรก จึงเป็นวิธีป้องกันความผิดพลาดจากผู้รับเหมาที่อาจวัดระยะคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริงบนหน้างาน
กฎหมายควบคุมอาคารกำหนดระยะร่นและถนนทางเข้าของอาคารสูงไว้อย่างไรบ้าง?
พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง ได้กำหนดเกณฑ์เฉพาะสำหรับที่ดินและพื้นที่ว่างโดยรอบอาคารสูงไว้อย่างชัดเจนเพื่อความปลอดภัยสูงสุด
อาคารสูง ต้องติดถนนกว้างกี่เมตร ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 33?
ที่ดินที่เป็นที่ตั้งของอาคารสูงต้องมีด้านใดด้านหนึ่งติดถนนสาธารณะที่มีความกว้างของเขตทางไม่น้อยกว่า 10 เมตร หรือ 18 เมตร ขึ้นอยู่กับขนาดพื้นที่ใช้สอยรวมของอาคาร และต้องมีถนนหรือที่ว่างปราศจากสิ่งปกคลุมโดยรอบอาคารกว้างไม่น้อยกว่า 6 เมตร เพื่อให้รถดับเพลิงเข้าออกได้สะดวก
พื้นที่อาคารรวม (ตร.ม.) | ความกว้างเขตทางถนนสาธารณะขั้นต่ำ (เมตร) | ข้อกำหนดพื้นที่ว่างโดยรอบอาคาร (เมตร) |
ไม่เกิน 30,000 ตารางเมตร | ไม่น้อยกว่า 10 เมตร ตลอดแนว | ที่ว่างหรือถนนรอบอาคารกว้างไม่น้อยกว่า 6 เมตร |
มากกว่า 30,000 ตารางเมตร ขึ้นไป | ไม่น้อยกว่า 18 เมตร ตลอดแนว | ที่ว่างหรือถนนรอบอาคารกว้างไม่น้อยกว่า 6 เมตร |
ระยะร่นด้านข้างและด้านหลังอาคารสูงจากแนวเขตที่ดิน ต้องเว้นระยะห่างกี่เมตร?
อาคารสูงที่มีความสูงตั้งแต่ 23 เมตรขึ้นไป จะต้องมีระยะร่นจากแนวเขตที่ดินของผู้อื่นไม่น้อยกว่า 6 เมตร โดยรอบอาคาร เพื่อความปลอดภัยและการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ดับเพลิง ข้อกำหนดระยะเว้นห่าง 6 เมตรนี้ เป็นข้อบังคับคงที่ตามกฎกระทรวงที่ไม่สามารถลดหย่อนได้ แม้จะเป็นผนังทึบที่ไม่มีช่องเปิดก็ตาม
ระยะร่นอาคารสูงเกิน 9 เมตร แต่ไม่ถึง 23 เมตร และระยะร่นอาคารสูงเกิน 23 เมตร ต่างกันอย่างไร?
ระยะร่นของอาคารจะเพิ่มขึ้นตามสัดส่วนความสูงของอาคารเพื่อลดผลกระทบต่อที่ดินข้างเคียง โดยกฎหมายแบ่งเกณฑ์ระยะห่างสำหรับผนังที่มีช่องเปิด (ประตู หน้าต่าง ช่องแสง หรือระเบียง) ดังนี้
อาคารสูงไม่เกิน 9 เมตร: ผนังที่มีช่องเปิดต้องห่างจากแนวเขตที่ดินไม่น้อยกว่า 2 เมตร
อาคารสูงเกิน 9 เมตร แต่ไม่ถึง 23 เมตร: ผนังที่มีช่องเปิดต้องห่างจากแนวเขตที่ดินไม่น้อยกว่า 3.00 เมตร
อาคารสูงตั้งแต่ 23 เมตรขึ้นไป (อาคารสูง): ต้องเว้นที่ว่างโดยรอบอาคารและห่างจากแนวเขตที่ดินไม่น้อยกว่า 6 เมตร (ทุกด้านของอาคาร)
ระยะร่นอาคารวัดจากไหน และมีวิธีตรวจสอบแนวเขตทางที่ถูกต้องอย่างไร?

การวัดระยะร่นอาคารที่ถูกต้องตามกฎหมายจะวัดจาก "แนวกึ่งกลางถนนสาธารณะ" หรือ "แนวเขตทางถนนสาธารณะ" ขึ้นอยู่กับระดับความกว้างของถนนสาธารณะสายนั้น ๆ ไปจนถึงแนวผนังอาคารส่วนที่ยื่นออกมามากที่สุด
ในการตรวจสอบแนวเขตทางที่แม่นยำ เจ้าของโครงการต้องประสานงานกับกรมที่ดินหรือหน่วยงานปกครองท้องถิ่นเพื่อชี้แนวเขต ห้ามอาศัยเพียงแผนที่โฉนดหรือความเข้าใจของทีมผู้รับเหมาโดยเด็ดขาด เนื่องจากแนวเขตทางจริงอาจมีการเปลี่ยนแปลงจากการเวนคืนหรือการขยายถนนในอนาคต
บริษัทที่ปรึกษาก่อสร้าง มีบทบาทอย่างไรในการบริหารความเสี่ยงเรื่องระยะร่นอาคารสูง?
การแต่งตั้ง บริษัทที่ปรึกษาก่อสร้าง ที่มีประสบการณ์เข้ามาร่วมตรวจสอบแบบแปลนและการวางผังอาคารจริง จะช่วยป้องกันความเสี่ยงด้านกฎหมายควบคุมอาคารได้อย่างเด็ดขาด ตั้งแต่ขั้นตอนแรกจนถึงการส่งมอบงาน
ทีมที่ปรึกษาจะทำหน้าที่ตรวจสอบความสอดคล้องระหว่างแบบสถาปัตยกรรม แบบโครงสร้าง และข้อกำหนดทางกฎหมายผังเมือง พร้อมควบคุมดูแลขั้นตอนการตั้งกล้องรังวัดและหาพิกัดตำแหน่งอาคารบนพื้นที่จริง เพื่อให้มั่นใจว่าทุกแนวเสาและผนังของอาคารจะอยู่ห่างจากแนวเขตที่ดินตามที่กฎหมายระบุไว้ทุกประการ ช่วยลดความเสี่ยงในการถูกระงับการ สร้างคอนโดมิเนียม หรืออาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่
ร่วมวางแผนโครงการอาคารสูงอย่างปลอดภัยกับผู้เชี่ยวชาญ
หากคุณเป็นเจ้าของโครงการหรือนักพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ที่กำลังวางแผนก่อสร้างอาคารสูง อาคารขนาดใหญ่พิเศษ หรือต้องการตรวจสอบความถูกต้องของผังโครงการเพื่อป้องกันปัญหาระยะร่นและข้อพิพาททางกฎหมาย สามารถปรึกษารายละเอียดเพิ่มเติมกับ บริษัท สเตเบิล อินเตอร์ จำกัด ทีมงานวิศวกรที่พร้อมบริหารโครงการก่อสร้างในมุมมองเดียวกับเจ้าของโครงการ
สนใจบริการที่ปรึกษาและควบคุมงานก่อสร้างติดต่อ
อักษรเพชร สุขสิริถาวรกุล (Co Founders and Executive Committee)
โทร: 062-648-2222
ไลน์: @stableinter
แหล่งอ้างอิงและตรวจสอบข้อมูลทางกฎหมาย
กฎกระทรวง ฉบับที่ 33 (พ.ศ. 2535) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522: ข้อกำหนดว่าด้วยอาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่พิเศษตรวจสอบข้อมูลได้ที่เว็บไซต์ทางการของกรมโยธาธิการและผังเมือง: สำนักควบคุมและตรวจสอบอาคาร กรมโยธาธิการและผังเมือง
กฎกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522: ข้อกำหนดเรื่องที่ว่างและระยะร่นของอาคารทั่วไปตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติม: สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ (ASA)








