การทำประชาพิจารณ์สร้างโรงงาน คืออะไร ต้องทำเมื่อไร?
การทำประชาพิจารณ์สร้างโรงงาน คือ กระบวนการเปิดโอกาสให้ประชาชน ชุมชน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้รับข้อมูล แสดงความคิดเห็น ซักถามข้อกังวล และเสนอข้อคิดเห็นเกี่ยวกับโครงการก่อสร้างหรือขยายโรงงาน ก่อนที่หน่วยงานรัฐจะพิจารณาอนุญาตหรือดำเนินโครงการ
โดยทั่วไป การประชาพิจารณ์จะครอบคลุมข้อมูลสำคัญ เช่น
ที่ตั้งและลักษณะของโรงงาน
ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพ การจราจร
การใช้ทรัพยากร
มาตรการป้องกันและแก้ไขผลกระทบ
แผนรับมือเหตุฉุกเฉิน
ความคิดเห็นที่ได้รับจะถูกนำไปประกอบการพิจารณาและอาจนำไปสู่การปรับปรุงรายละเอียดหรือมาตรการของโครงการให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
ประชาพิจารณ์ไม่ใช่การลงคะแนนเสียงเพื่ออนุมัติหรือยับยั้งโครงการโดยตรง แต่เป็นกระบวนการรับฟังความคิดเห็นและสร้างความโปร่งใส เพื่อให้การตัดสินใจเกี่ยวกับการสร้างโรงงานคำนึงถึงผลประโยชน์ของประชาชน ชุมชน และสิ่งแวดล้อมร่วมกัน
สร้างโรงงานแบบไหนต้องรับฟังความคิดเห็น?
ถ้ายังอยู่ช่วงเลือกที่ดินหรือวางผังโรงงาน ให้เตรียมพิกัดแปลง ประเภทกิจการ และข้อมูลเครื่องจักรเบื้องต้นไว้คุยกับหน่วยงานที่ดูแลพื้นที่ ข้อมูลชุดนี้ช่วยให้ทีมรู้ว่าต้องเดินเรื่องผ่านช่องทางไหนก่อนใช้เวลาไปกับการทำแบบละเอียด
เรื่องที่ต้องเช็ก | สิ่งที่เจ้าของโครงการต้องรู้ |
|---|---|
โรงงานอยู่จำพวกไหน | เทียบชนิดกิจการและขนาดกับบัญชีท้ายกฎกระทรวง โรงงานจำพวกที่ 2 ใช้กระบวนการแจ้งประกอบกิจการ ส่วนจำพวกที่ 3 ใช้กระบวนการขอใบอนุญาต |
แปลงอยู่ในเขตอะไร | โรงงานในเขตนิคมอุตสาหกรรมหรือเขตประกอบการอุตสาหกรรมตามกฎหมายอาจเข้าหลักเกณฑ์เฉพาะ หากอยู่ในนิคม ให้ตรวจขั้นตอนการใช้ที่ดินและประกอบกิจการกับ กนอ. หรือสำนักงานนิคมที่ดูแลพื้นที่ |
โครงการเข้าข่ายทำ EIA หรือไม่ | ตรวจประเภทและขนาดกิจการตามประกาศด้านสิ่งแวดล้อม หากมีรายงานที่ได้รับความเห็นชอบแล้ว ให้เตรียมหลักฐานไว้ให้หน่วยงานตรวจว่าครอบคลุมโครงการที่จะยื่นหรือไม่ |
ขั้นตอนรับฟังความคิดเห็นก่อนขออนุญาตโรงงาน
สำหรับโครงการที่ต้องผ่านขั้นตอนนี้ ผู้ประกอบการเริ่มจากส่งข้อมูลและเอกสารให้หน่วยงานที่รับผิดชอบพื้นที่ เช่น สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด จากนั้นหน่วยงานจะปิดประกาศ เปิดรับความคิดเห็น และประกาศสรุปผล เมื่อถึงขั้นขอใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน ผู้ประกอบการยื่น แบบ ร.ง.3 พร้อมเอกสารประกอบ ส่วน ร.ง.4 คือใบอนุญาตที่ออกเมื่อได้รับอนุญาต
ใช้เวลากี่วัน และเริ่มนับจากวันไหน?
ช่วงดำเนินการ | ระยะเวลาตามระเบียบ |
|---|---|
ปิดประกาศรับฟังความคิดเห็น | 7 วัน สำหรับโรงงานจำพวกที่ 2 และ 15 วัน สำหรับโรงงานจำพวกที่ 3 นับแต่วันปิดประกาศ |
ประกาศสรุปผล | ภายใน 15 วัน นับแต่วันครบกำหนดรับฟังความคิดเห็น |
ใช้ผลประกอบการยื่นคำขอ | ภายใน 45 วัน นับแต่วันประกาศสรุปผล |
ในแผนงานให้ลงวันที่ ปิดประกาศ และ ประกาศสรุปผล ไว้คนละช่อง เพราะใช้เริ่มนับคนละช่วง ตัวอย่างเช่น สำหรับโรงงานจำพวกที่ 3 ระยะ 15 วันในแถวแรกคือช่วงเปิดรับความคิดเห็น ส่วนการพิจารณาคำขออนุญาตเป็นขั้นตอนถัดไป
เจ้าของโครงการต้องเตรียมข้อมูลอะไร?
ลองให้ทีมตอบคำถามสี่ข้อนี้จากข้อมูลชุดเดียวกันก่อนส่งเอกสาร
โรงงานอยู่ตรงไหน? เตรียมแผนที่ตั้ง ผังโรงงานเบื้องต้น ทางเข้าออก และตำแหน่งชุมชนหรือสถานที่ใกล้เคียงที่อาจได้รับผลกระทบ
โรงงานจะผลิตอะไร? สรุปวัตถุดิบ ผลิตภัณฑ์ และขั้นตอนการผลิตให้คนที่อยู่นอกโรงงานอ่านเข้าใจ
ผลกระทบจะเกิดตรงไหน? ระบุให้เห็นแหล่งกำเนิด เช่น เสียงจากเครื่องจักร กลิ่นจากกระบวนการผลิต น้ำเสีย หรือฝุ่นจากการขนถ่าย
จะควบคุมอย่างไร? ผูกมาตรการกับตำแหน่งในผังหรือวิธีทำงานจริง เช่น ระบุจุดรับน้ำเสียและระบบบำบัด หรือเส้นทางที่รถบรรทุกจะใช้เข้าออก
ถ้าบ้านอยู่ติดแนวรั้วฝั่งจุดขนถ่ายสินค้า ข้อมูลที่ช่วยตอบคำถามได้คือรถจะเข้าทางไหน ต้องจอดรอตรงไหน และจะขนถ่ายช่วงเวลาใด ทีมออกแบบจะได้เห็นว่ามีพื้นที่ให้ขยับจุดขนถ่ายหรือจัดทางวิ่งรถใหม่หรือไม่ ก่อนสรุปผังที่จะใช้ก่อสร้าง
รับฟังความคิดเห็นเพื่อขออนุญาตโรงงานเกี่ยวข้องกับ EIA อย่างไร?
การรับฟังตามระเบียบกระทรวงอุตสาหกรรมให้ข้อมูลแก่หน่วยงานเพื่อประกอบการพิจารณาใบรับแจ้งหรือใบอนุญาตโรงงาน ส่วนการมีส่วนร่วมในการจัดทำ EIA หรือรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม ช่วยให้ผู้จัดทำรายงานนำข้อมูลและข้อห่วงกังวลของผู้ได้รับผลกระทบไปใช้ประเมินโครงการและกำหนดมาตรการ
ถ้ารายงาน EIA ของโรงงาน ได้รับความเห็นชอบแล้ว ระเบียบกระทรวงอุตสาหกรรมกำหนดให้ถือว่าได้จัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นตามระเบียบแล้ว สำหรับเจ้าของโครงการ สิ่งที่ต้องเช็กคือหนังสือแจ้งผลความเห็นชอบและรายละเอียดในรายงานครอบคลุมกิจการและขอบเขตที่จะยื่นครั้งนี้หรือไม่ เมื่อถึงช่วงก่อสร้างและเดินโรงงาน ให้นำมาตรการที่เกี่ยวข้องมาวางแผนปฏิบัติและติดตามผลตามเงื่อนไขของโครงการ
วางแผนความพร้อมก่อนเริ่มก่อสร้างโรงงาน
ก่อนส่งแบบให้ผู้รับเหมาตีราคา ลองเปิดผังโรงงานเทียบกับข้อมูลที่ใช้ยื่นและมาตรการที่เกี่ยวข้อง หากต้องขยับจุดขนถ่าย เพิ่มพื้นที่ระบบบำบัด หรือเปลี่ยนเส้นทางรถ ควรเห็นผลต่อแบบ ปริมาณงาน และกำหนดก่อสร้างก่อนตัดสินใจ
Stable Inter ช่วยเจ้าของโครงการตรวจความพร้อมก่อนเริ่มงานในฐานะ บริษัทที่ปรึกษาก่อสร้าง
ทบทวนผัง แบบก่อสร้าง และงานระบบกับข้อมูลและข้อจำกัดของโครงการ
ประสานทีมออกแบบเมื่อมีประเด็นที่ต้องแก้ในแบบหรือขอบเขตงาน
วางลำดับงานตั้งแต่เตรียมแบบ ประกวดราคา ไปจนถึงเริ่มก่อสร้าง ดูรายละเอียดบริการ ที่ปรึกษาก่อสร้างโรงงาน
สนใจบริการที่ปรึกษาและควบคุมงานก่อสร้างติดต่อ
อักษรเพชร สุขสิริถาวรกุล (Co-Founder and Executive Committee)
โทร: 062-648-2222
ไลน์: @stableinter
คำถามที่พบบ่อย
ขยายโรงงานเดิมต้องรับฟังความคิดเห็นอีกไหม?
เริ่มจากเช็กว่างานที่จะทำเข้าข่ายขอใบอนุญาตขยายโรงงานหรือไม่ หากเข้าข่าย ให้เตรียมข้อมูลกิจการเดิมเทียบกับสิ่งที่จะเพิ่ม เช่น เครื่องจักร กำลังผลิต และระบบบำบัด เพื่อให้หน่วยงานตรวจว่าต้องดำเนินการรับฟังความคิดเห็นอย่างไรสำหรับการขยายครั้งนั้น
เจ้าของโรงงานต้องจัดเวทีประชาพิจารณ์เองไหม?
ในกระบวนการตามระเบียบกระทรวงอุตสาหกรรม ผู้ประกอบการมีหน้าที่เตรียมและยื่นข้อมูล ส่วนหน่วยงานรัฐที่รับผิดชอบพื้นที่เป็นผู้ประกาศรับฟังและสรุปผล หากโครงการเข้าข่าย EIA ให้ตรวจรูปแบบการมีส่วนร่วมตามแนวทางของ สผ. สำหรับรายงานประเภทนั้นด้วย
ถ้ามีคนคัดค้าน หน่วยงานจะพิจารณาอย่างไร?
ผู้มีอำนาจพิจารณาจะนำเหตุผลที่คัดค้านมาพิจารณาร่วมกับข้อเท็จจริงและกฎหมายที่ใช้กับโครงการ หากจะออกใบอนุญาตและกฎหมายให้อำนาจไว้ หน่วยงานอาจกำหนดเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับข้อคิดเห็นนั้น เจ้าของโครงการจึงควรเตรียมข้อมูลที่ตอบประเด็นได้ตรงเรื่อง เช่น ผังทางเดินรถสำหรับข้อกังวลเรื่องรถบรรทุก หรือข้อมูลระบบบำบัดสำหรับข้อกังวลเรื่องน้ำเสีย
